محمد حسن خان اعتماد السلطنه

136

صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى )

غازى از طهران به باغ نگارستان تحويل داد و ميرزا ابو القاسم قائم مقام در باغ لاله‌زار كه نزديك به نگارستان است ، نشمين كرده ، اين هنگام شاهنشاه غازى دربند قائم مقام يكدل گشت ، از آنكه از سابق و لاحق از او آزردگى خاطر داشتند . چه از آن وقت كه قائم مقام ، وزارت نايب السلطنه عباس ميرزا داشت ، پيوسته محمد شاه از روش او به اكراه بود كه اجزا و مواجب ملازمان حضرتشرا بىتعطيل ادا نمىنمود و در آسودگى خاطر محمد شاه اقدام نميكرد و چنان اتفاق افتاد كه در مملكت خراسان يك شب ، شاهزاده محمود در سراپردهء محمد شاه حاضر شد ، شاهنشاه غازى قائم مقام را پيغام كرد كه امشب مرا ميهمانى رسيده ، خورش و خوردنى كه لايق باشد بفرماى تا درينجا حاضر كنند . در جواب گفت قانون شما آنست كه هر شب بايد در سر خوان نايب السلطنه ، كار اكل و شرب كنيد . خوان جداگانه بدست نشود هم اكنون مهمان را عذر در كنار نهيد و به آنجا كوچ دهيد . محمد شاه از اين سخن سخت آشفته شد و حشمت پدر مانع بود كه قائم مقام را كيفر كند . ميرزا حسن آشتيانى ، مستوفى الممالك ، پدر ميرزا يوسف صدر اعظم كه شرح حالش نوشته خواهد شد ، در آنوقت در حضرت نايب السلطنه مستوفى بود ، اين قصه بشنيد و كار آن مجلس را از خورش و خوردنى ساخته كرد . همچنين در ايام صدارت هم تند مىرفت و چون خود را مؤسس اين سلطنت مىدانست پارهء احكام را به دلخواه خود مىگذرانيد و چنان مىخواست كه سلطان به دلخواه خود نتواند فلان پست را بلند كند و فلان عزيز را نژند نمايد .